Flora

Wyżyna Krakowsko-Częstochowska pozostająca pod wpływem klimatu oceanicznego tworzy odrębną krainę geobotaniczną. Dominują tu ciepłolubne rośliny charakterystyczne dla Europy Zachodniej. Stwierdzono występowanie ok. 1600 gatunków roślin naczyniowych, co stanowi 60% całej liczby gatunków tych roślin w Polsce. Do osobliwości przyrodniczych na Jurze można zaliczyć zarówno endemity i rzadkie gatunki roślin. Do endemitów zaliczają się: warzucha tatrzańska (endemit tatrzański), brzoza ojcowska (w Dolinie Bolechowickiej i Kobylańskiej), warzucha polska w Olkuszu, ostróżka tatrzańska (subendemit tatrzański), modrzew polski, przytulia krakowska. Z rzadszych roślin wymienić należy także gatunki: fiołek bagienny, ostnica Jana, ostnica włosowata, goździk siny, wisienka stepowa, szałwia łąkowa, rojnik górski, macierzanka pospolita, kwitnące okazy bluszczu oraz 10 gatunków storczyków.

W zbiorowiskach leśnych występują głównie mieszane bory sosnowo-dębowe z domieszką jodły lub buka, grądy, świetliste dąbrowy. Sporadycznie występuje buczyna sudecka i buczyna karpacka z domieszką jodły. W runie tej ostatniej występuje lepiężnik biały, żywiec gruczołowaty, paprotnik kolczysty, parzydło leśne. W okolicach Ojcowa i Olkusza występują reliktowe lasy górskie -jaworzyna górska z języcznikiem zwyczajnym. Wśród drzew dominują: grab, sosna, buk, brzoza, dąb, jodła. Wczesną wiosną przed rozwojem liści przez drzewa w runie leśnym zakwitają masowo: przylaszczka pospolita, zawilec gajowy i żółty, miodunka ćma, szczyr trwały, śledziennica skrętolistna, złoć żółta, groszek wiosenny, pierwiosnek lekarski i wyniosły. Spotkać można też śnieżyczkę przebiśnieg, wawrzynka wilczełyko, konwalię majową. Często występuje kopytnik pospolity, pomocnik baldaszkowy, borówka czarna i brusznica. W podszycie często występuje dzika porzeczka. Liczna jest tutaj także flora grzybów, wynosi ok. 600 gatunków. Z rzadszych gatunków występują: piestrzenica kasztanowata, szmaciak gałęzisty, muchomor sromotnikowy, żagiew siarkowa i rosnący pod ziemią jeleniak.

Roślinność pustynna reprezentowana jest przez szczotlichę siwą i wydmuchrzycę piaskową. Co ciekawe występuje tu pewna ilość gatunków roślin typowo górskich (szczególnie w południowej części wyżyny). Są one reliktami glacjalnymi, które przetrwały tutaj po ostatnim zlodowaceniu. Należy tu wymienić takie gatunki, jak: ciemiężyca zielona i chaber miękkowłosy (w Dolinie Prądnika), omieg górski (przy źródłach Białej Przemszy), skalnica gronkowa, kozłek trójlistny, zanokcica zielona, zachyłka Roberta (na skałach i piargach). Jeszcze starszymi reliktami, bo pochodzącymi z okresu trzeciorzędu są bardzo rzadko spotykane: ostróżka tatrzańska, wierzba lapońska, reliktami jest również brzoza karłowata, dębik ośmiopłatkowy i znaleziony tylko na dwóch stanowiskach paprotnik pstry. Na nieużytkach i suchych wapiennych zboczach występują krzaczaste zarośla leszczyny, tarniny, dzikiej róży, a wśród skał wapiennych licznie występuje jałowiec pospolity.

Fauna

Spośród ssaków na Jurze występuje ok. 50 gatunków, najliczniej są reprezentowane pospolite: sarny, zające szaraki, wiewiórki, kuny leśne, lisy czy dziki. Do zwierząt rzadkich, można zaliczyć m. in.: łosia (w Puszczy Dulowskiej) i bobra (w Pilicy k. Szczekocin). Na szczególna uwagę wśród ssaków zasługują nietoperze, których na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej żyje 17 gatunków, także rzadkie jak : gacek wielkouchy, podkowiec duży czy nocek orzęsiony.

Z ptaków, odnotowano tutaj ponad 170 gatunków, pospolicie występują wróble, gołębie, jastrzębie oraz sowy, w tym rzadziej - pustułki, puchacze, bociany, drozdy skalne, pliszki górskie, dzięcioły czarne, cietrzewie, białorzytki i zimorodki. Spotkano tu gatunki pochodzące z kontynentu azjatyckiego: kruk, wrona, dzięcioł zielonosiwy, mysikrólik, jak i stanowiące element zachodnioeuropejski: kilczyk, kląskawka, słowik rdzawy oraz dzięcioł zielony (bardzo rzadki, czasami spotykany jeszcze w lasach żareckich w okolicach Czarnego Kamienia i Ogorzelnika). Gatunkami typowo śródziemnomorskimi są: nagórnik oraz dzierzba rudogłowa.

Ponadto na tym terenie stwierdzono występowanie ok. 30 gatunków ryb, a także 21 gatunków płazów (14 gatunków) i gadów (7 gatunków). Najpopularniejszymi rybami są tu: pstrąg potokowy, trocie, szczupak, płoć, leszcz, karp i strzeble potokowe. Z gadów i płazów natomiast: różne odmiany żab, padalców czy żółwi.

Jeżeli chodzi o faunę, ze stosunkowo rzadkich zwierząt występują tu: padalec zwyczajny, w tym również jego rzadka odmiana turkusowa, gniewosz plamisty, zaskroniec, żmija zygzakowata, ropucha paskówka. Z owadów największy europejski chrząszcz jelonek rogacz, największy polski motyl zmierzchnica trupia główka oraz paź żeglarz.

(Źródło - Wikipedia)